Briç Sözlüğü
A.C.B.L. : American Contract Bridge League
Ace : As
Acol : Bkz.Briç Sistemleri
Açılmak : (Openning Lead) Kontrat bağlandıktan sonra kontrat sahibinin solunda oturan oyuncu ilk kartı oynar, buna Kağıt Açılmak denir.
Açıcı : (Opener) Pas dışında bir deklarasyonda bulunan ilk oyuncu.
Açış Konuşması : (Openning Bid) Pas dışında bir deklarasyonda bulunan ilk oyuncunun deklarasyonu. Oyun bir elde bir defa açılabileceği için oyun açma kuralları sadece bu oyuncu için geçerlidir.
Albarran, Pierre : (1894 – 1960) Albarran konvansiyonunun yaratıcısı Fransız Briç ustası.
Alert : Uyarı. Konvansiyonel bir deklarasyon olduğu konusunda rakibi uyarmak için kullanılan kart.
Apel Konturu : (Takeout Double) Bkz.Konvansiyonlar
Apel Vermek : (Signaling) Savunma oyuncularının oyun sırasında oynadıkları kartla ortaklarına mesaj vermesi.
Artificial : Konvansiyonel, yapay.
As : (Ace) Briçde en büyük kağıt.
Aspro : Bkz.Konvansiyonlar
Astro : Bkz.Konvansiyonlar
Auction Bridge : Briç oyununun tarihinde bir aşamadır. 1890’lı yıllarda gelişmiş, konuşmalara artırma kuralını getirmiş, böylece rakip de deklarasyona başlamıştır. Dolayısıyla sayıların yazılması kuralları değişmiş, konuşulan kontrata göre oyunun çıkması yada batması gündeme gelmiştir. Bu sayı sisteminde kazanılan ellerin sayısının tamamı çizginin altına zon için yazılırdı. Kazanılan el değerleri Sanzatu için 10, pik için 9, Kör için 8, Karo için 7, Trefl için 6 idi. Zon yapmak için 30 sayı gerekiyordu.
Bağışlamak : Yere kağıt atacak son oyuncu olarak eli alabilecek bir karta sahip olunduğu halde o kartı oynamamak. Rakibin kağıt sağlamasını engellemek için uygulanan bir tekniktir.
Balanced : Dengeli
Baraj Açışları : (Preemptive Bids) Rakibin konuşmasını engellemek yada zorlaştırmak amacıyla yüksek seviyede az puanla yapılan oyun açışlarıdır.
Baron : Bkz.Konvansiyonlar
Benjamin, Albert : (1909 – 2006) Ünlü İngiliz Briç ustası. Acol Briç Sisteminde zayıf 2 açışlarını uygulamak için bir yöntem geliştirmiş, bu yönteme Benjamin konvansiyonu denmiş ve bu konvansiyonun uygulandığı Acol sistemine de Benjaminised Acol adı verilmiştir.
Bkz.Konvansiyonlar
Bergen, Marty : (1948 - ) Bir çok konvansiyonun yaratıcısı ünlü Amerikalı Briç ustası. Bkz.Konvansiyonlar
Beşli Majör : (Fifth Majör) Bkz.Briç Sistemleri
Bid : Deklarasyon
Bidding Box : Turnuvalarda deklarasyonlar kart gösterilerek yapılır. Bu kartların durduğu kutuya Bidding Box denir.
Bidding System : Briç Sistemi
Bien : Briç'de kontratın yerine getirilmesi, yani kontratın tam çıkması durumu.
Blackwood, R.Easley : (1903 – 1992) Blackwood konvansiyonunun yaratıcısı Amerikalı ünlü Briç ustası. Bkz.Konvansiyonlar
Board : Turnuvalarda önceden dağıtılan kartların konduğu dört bölümlü plastik kutu. Her board’un üstünde kimin dealer ve hangi tarafın zonda olduğu yada olmadığı belirlidir. Zonda olan taraf kırmızı, zonda olmayan taraf yeşil renkle gösterilir.
Bonus : İkramiye
Cevapçı : (Responder) Açıcının ortağı olan oyuncu.
Ceza Konturu : (Penalty Double) Rakibin kontratı yerine getiremeyeceği iddiasıdır. Genellikle 3 seviyesinden itibaren atılır ama 3 seviyesinde oyun açışa atılan kontur ceza konturu değildir.
Cheap : Ekonomik
Chicago : Bkz.Sayı Sistemleri
Club : Trefl
Constructive : Umut verici ama zorlayıcı değil.
Contract : Kontrat
Control Showing Cue-Bids : Kontrol Konuşmaları. Bkz.Konvansiyonlar
Convention : Konvansiyon
Cue-Bid : Bkz.Konvansiyonlar
Culbertson, Ely : (1891 – 1955) Kontrat Bricin gelişimine önemli katkılarda bulunmuş Amerikalı Briç ustası. 5 Sanzatu Josephine konvansiyonunu geliştirmiştir. Bkz.Konvansiyonlar
Çakma : (Ruffing) Kozlu oyunlarda yere ilk atılan kartın renginden elinizde yoksa koz olarak belirlenen renkten bir kağıt atarak o eli alabilirsiniz. Bu işleme Çakma denir.
Dağılım Puanı : (Distribution Points) Briç de Onör puanları dışında eksik renklere ve uzun renklere verilen puanlardır. Sistemlere göre farklı hesaplama şekilleri vardır. Olmayan renk için 3, tek parça renk için 2, iki parça renk için 1 dağılım puanı sayılır. Uzun renkler için ise bazı sistemlerde beşinci, bazı sistemlerde altıncı karttan başlayarak her fazla karta 1 puan sayılır.
Dam : (Queen) Briçde büyük onörlerden üçüncüsü
Deal : Kağıt dağıtma işlemine verilen ad. Bir dağıtımlık oyun.
Dealer : Kağıdı dağıtan, dolayısıyla ilk konuşmacı.
Declarer : (Deklaran) Kontrat Sahibi
Deklaran : (Declarer) Kontrat sahibi
Destek Puanı : (Supportive Points) Bir Briç ekibinin elinde bir renk kağıttan toplam 8 parçadan fazla varsa, fazla her kart için 1 puan sayılır, buna Destek Puanı denir.
Destek Vermek : (Raise) Ortağın deklare ettiği rengin seviyesini artırmaktır. Ortak 1 Pik deklare ettiyse 2 Pik deklare etmek gibi.
Diamond : Karo
Discarding : Kağıt Kaçmak
Distribution : Dağılım
D.O.N.T. : Bkz.Berger Konvansiyonları
DOPI : Double for Zero, Pas for One. Gerber ve Blackwood konvansiyonlarında rakip araya girerse As olmadığı Kontur atarak, 1 As olduğu Pas geçilerek anlatılır. Araya girişin bir basamak üstü 2 As, iki basamak üstü 3 As gösterir. Örneğin; 4 Sanzatu Blackwood’unda rakip 5 Karo diye araya girerse 5 Kör 2 As, 5 Pik 3 As gösterir.
Double : Kontur
Dubleton : Bir renkte iki kart.
Dördüncü Renk Forsingi : Bkz.Konvansiyonlar
Dummy : Yer. Yere açılan elin sahibi.
Duplicate Sayı Sistemi : Bkz. Sayı Sistemleri
Ekonomik İkinci Renk : Ortağınızın, ilk deklare ettiğiniz renge dönmek için seviye artırmasını gerektirmeyen ikinci renktir. Örneğin ilk declare ettiğiniz renk Karo ise, ikinci olarak declare edeceğiniz Trefl Ekonomik İkinci Renk olacaktır.
Empas : (Finessing) Briçde kontrat sahibinin elinde yada yerde bulunan bir renkte, iki onör arasında kalan ve rakibin elinde olan onöre el vermemek için uygulanan bir oyun tekniğidir. Onörlerin bulunduğu tarafın karşısından o renk bir kart oynanır, rakip büyük onörünü oynarsa daha büyüğüyle o el alınır. Rakip büyük onörünü koymazsa diğer taraftan küçük onör oynanır. Eğer büyük onör diğer rakipteyse o büyük onörü oynayarak eli alır, bu durumda empas tutmamış olur. Aksi durumda empas tutmuştur. Örneğin yerde As ve Dam var ve Rua rakipte. Elden bir kart oynanarak rakibin Rua’yı oynaması beklenir. Oynarsa As ile el alınır, Dam ile de ikinci el alınır. Oynamazsa yerden Dam oynanır, eğer Rua diğer rakipteyse oynar ve eli alır bu durumda empas tutmamış olur.
Finessing : Empas Yapmak
Fit : Renk tutuşu, bir renkten iki ortakta en az 8 adet bulunması.
Forsing : Zorlayıcı anlamına gelir. Ortağınızın Pas geçmemesi için yapacağınız deklarasyon forsing bir deklarasyon olmalıdır. Sistemlere göre forsing deklarasyonlar farklılık gösterir. Bazı deklarasyonlar 1 tur için forsingdir, bazıları Manş forsingidir, bazıları da Şlem forsingidir.
Fragment Bid : Bkz.Konvansiyonlar
Game : Manş
Gerber Konvansiyonu : Bkz.Konvansiyonlar
Gambling 3 Sanzatu : Bkz.Konvansiyonlar
Gerber, John : (1906 – 1981) Gerber konvansiyonunun yaratıcısı Amerikalı Briç ustası. Bkz.Konvansiyonlar
Goren, Charles : (1901 – 1991) Goren Briç sisteminin yaratıcısı ünlü Amerikalı Briç ustası. Bkz.Briç Sistemleri
Grandşlem : Briçde ellerin tamamını almayı kontrata bağlayan deklarasyondur. Dolayısıyla 7 seviyesinde tüm deklarasyonlar Grandşlem deklarasyonlarıdır. Kontrat yerine getirilirse ikramiyesi vardır. Bkz. Sayı Sistemleri
Heart : Kör
High Card Points : Onör Puanları
IMP : International Matchpoint. Turnuvalarda her oyun için tarafların yaptığı skorlara göre verilen maç puanları.
Interference : Rakibin konuşmasını engelleyici araya giriş.
Intervene : Rakibin oyun açması üzerine kontur yada bir renkle yada Cue-Bid’le araya giriş.
Invitation : Ortağı Manşa yada Şleme davet etmek.
Jack : Vale
Jacoby, Oswald : (1902 – 1984) Jacoby Transfer ve Jacoby 2 Sanzatu konvansiyonlarını geliştiren Amerikalı Briç ustası. Bkz. Konvansiyonlar
Josephine 5 SA : Bkz.Konvansiyonlar
Jump : Sıçrama
Kaçırmak : Elde yada yerde yanında küçük kartlar olan As dışında bir onöre el kazandırmak için uygulanan bir tekniktir. Örneğin yerde Rua varsa ve As ile Dam rakipteyse, kart Rua’nın karşı tarafından oynanır, rakip As koyarsa yerden küçük verilir, rakip küçük koyarsa yerden Rua oynanır. Rua son kartı oynayan rakipte ise Rua kaçmaz, ikinci kartı oynayan rakipte ise kaçar.
Kaçmak : (Discarding) El yapamayacak ve rakibe vereceğiniz bir kartı diğer tarafta sağladığınız bir karta atmak.
Karo : Diamond
Keser : Stopper
King : Rua
Kontrat : (Contract) Briçde artırma sırasında son kalınan iddia Kontrattır. Örneğin konuşmalar 3 Pik de kaldıysa ve sonraki herkes Pas geçtiyse Kontrat 3 Pik’dir.
Kontrat Briç : Briç tarihindeki son basamaktır. 1926’da Harold Vanderbilt tarafından geliştirilmiştir. Getirdiği en önemli yenilik zonda batışa daha fazla ceza puanı yazdırması ve sayı sistemini değiştirerek bugün kullanılan 10’luk sisteme dönüştürmesidir.
Kontrol Konuşmaları : Control Showing Cue-Bids. Bkz. Konvansiyonlar
Kontur Atmak : (Double) Rakibin herhangi bir deklarasyonuna Kontur demektir. Çok farklı anlamlara gelebilir. Bkz. Apel Konturu, Sputnik konturu, Uyandirma Konturu, Ceza Konturu.
Konvansiyon : (Convention) Briç'de natürel olmayan konuşma sistematikleri.
Koz : (Trump) Kontrat bir renk üzerinde bağlandıysa, o renge Koz denir. Diğer renklere üstünlük sağlar.
Kör : Kupa, Heart
Lead : Kağıt açılmak
Lebel, Michel : (1944 - ) Süper Beşli Majör sistemini geliştiren ünlü Fransız Briç ustası.
Löve : (Tricks) Alınacak her el bir Lövedir. Baraj açışlarında ortağınıza cevap verirken elinizdeki löve sayısını hesaplayarak cevap verirsiniz.
Majör : Briçde Pik ve Kör Majör yani ana renklerdir.
Manş Skor : (Game) Deklarasyonda zon yapacak skor Manş Skordur. 100 sayı ile zon yapıldığına göre, 3 Sanzatu, 4 Kör, 4 Pik, 5 Trefl ve 5 Karo Manş Skorlardır.
Minör : Briçde Trefl ve Karo Minör yani küçük renklerdir.
Negative Doubles : Sputnik
NonVulnerable : Zonsuz
NoTrump : Sanzatu
Onör : As, Rua, Dam, Vale ve 10’lu Onör kartlardır.
Onör Puanları : (High Card Points) Onör kartlara verilen puanlardır. Sırasıyla; As = 4, Rua = 3, Dam = 2, Vale = 1 ve 10’lu = 0 puandır.
Opener : Açıcı
Openning Bid : Açış Deklarasyonu
Opponent : Rakip
Overcall : Rakibin açışı üzerine konuşmak, renk yada Sanzatu ile araya girmek
Overtricks : Fazla çıkan eller
Pahalı İkinci Renk : (Reverse Bid) Ortağınızın, ilk deklare ettiğiniz renge dönmek için seviye artırmasını gerektirecek ikinci renktir. Örneğin ilk deklare ettiğiniz renk Karo ise, ikinci olarak deklare edeceğiniz Kör yada Pik Pahalı İkinci Renk olacaktır.
Partner : Ortak
Part Skor : Kontrat zon yapmaya yetmeyecek bir seviyede kaldıysa buna Part Skor denir, 2 Pik, 3 Karo vs. gibi.
Pas : (Pass) Konuşacak bir şeyim yok demektir. Konuşma sırası size geldiği zaman deklarasyonda bulunmayacaksanız Pas dersiniz.
Penalty Double : Ceza Konturu
Pik : Maça, Spade
Plafond : Kontrat Briçden bir önceki basamak olan bir Fransız İskambil oyunu.
Player : Oyuncu
Point : Puan
Precision Club : Bkz.Briç Sistemleri
Preemptive Bid : Baraj Açışı yada baraj araya girişi.
Queen : Dam
Raise : Ortağın renginin seviyesini yükseltmek, destek.
Rakip : Opponent
Ranking : Oyuncuların turnuvadaki puanlarına göre bulundukları konum.
Rebeka : Albarran Konvansiyonuna Türkçede verilen isimdir. Renk, Büyüklük ve Karışık kelimelerinin ilk harflerinden oluşmuştur. Ayrıntılı bilgi için Bkz. Konvansiyonlar, Albarran Konvansiyonu.
Rebid : Bir oyuncunun ikinci konuşması
ReDouble : Sürkontur
Reese, Terence : (1993 – 1996) Acol sisteminin gelişimine katkıda bulunmuş ünlü İngiliz Briç ustası. Ayrıca Aspro konvansiyonunu da geliştirmiştir.
Relay Bid : Ortağın elini açıklaması amacıyla yapılan, el hakkında bilgi vermeyen minimum deklarasyon. Örneğin 1 Sanzatu açışına 2 Trefl Stayman uygulaması da bir Relay Biddir.
Renk : Suit
Renk Değiştirmek : (Shifting Suit) Ortağınızın deklare ettiğinden farklı bir renk deklare etmektir.
Responder : Cevapçı
Response : Cevap
Responsive Double : Ortağın Apel konturundan sonra 3. Oyuncunun, açış rengine desteği üzerine atılan kontur. Bir tür Sputnik konturudur. Açış rengi dışında bir rengi Apel konturu atan ortağının seçmesini ister.
Reverse Bid : Pahalı İkinci Renk konuşması
Rober : (Rubber) Rober Briçde bir tarafın iki zon yaparak tamamladığı, bir partinin üçte birlik bölümüdür. Bkz. Sayı Sistemleri
ROPI : Redouble for zero, Pas for One. Blackwood yada Gerber Konvansiyonları uygulanırken rakip kontur atarsa, sürkontur As olmadığını, Pas 1 As olduğunu gösterir. Dolayısıyla ilk basamak 2 As, ikinci basamak 3 As gösterecektir.
Rua : (King) Briçde büyük onörlerden ikincisi.
Ruffing : Çakmak
Sanzatu : (NoTrump) Kozsuz demektir.
Sarkıtmak yada Sağlamak : Rakipteki bir renk kartları bitirerek elde o renkten kağıt artırmaktır. Sanzatu oyunlarında koz, dolayısıyla Çakma işlemi, olmayacağı için o kartların hepsi el yapar.
S.A.Y.C. : Standard American Yellow Card. Bkz.Briç Sistemleri
Shift : Renk Değiştirmek
Sıçrama : (Jump) Bir seviye atlayarak cevap vermektir. Örneğin; 1 Körden sonra 1 Pik deklare etmek mümkünken 2 Pik deklare etmek gibi.
Sıkıştırmak : (Squeeze) Sağlanmış kartları oynayarak rakibi el yapabileceği kartları kaçmaya zorlamaktır.
Signaling : Apel Vermek
Singleton : Bir renkte tek kart
Slam : Şlem
Solid : Kesiksiz
Spade : Pik
Splinter Bid : Bkz.Konvansiyonlar
Sputnik : (Negative Doubles) Bkz.Konvansiyonlar
Stayman : Bkz.Konvansiyonlar
Stop : Turnuvalarda sıçramalı bir deklarasyonda bulunan oyuncunun rakibin tereddüdü için gereken zamanı sağlamak amacıyla gösterdiği karttır. Bu kart gösterildiği zaman deklarasyonda bulunmak için kısa bir an beklenir. Burada amaç bir sonraki oyuncunun tereddütte kalıp deklarasyonunu geciktirerek ortağına bir ipucu vermesini engellemektir. Stop denildiği zaman mecburen bekleyecek bu nedenle bu bekleme bir ipucu olarak değerlendirilmeyecektir.
Stopper : Keser
Suit : Renk
Supportive Points : Destek Puanı
Süper Beşli Majör : Bkz.Briç Sistemleri
Sürkontur : (ReDouble) Rakibin Kontur Atması üzerine Sürkontur demektir. Çeşitli anlamlara gelebilir, ancak en genel kullanımı ceza konturu üzerine atıldığı zaman oyunun kesinlikle çıkacağı iddiasıdır. Ayrıntılar için Bkz.Sayı Sistemleri.
Şigan : (Void) Bir rengin boş olması.
Şlem : (Slam) Briçde rakibe sadece 1 el vermeyi kontrata bağlayan deklarasyondur. Dolayısıyla 6 seviyesinde tüm deklarasyonlar Şlem deklarasyonlarıdır. Kontrat yerine getirilirse ikramiyesi vardır. Bkz. Sayı Sistemleri
Şlem Soru Konuşmaları : Roman Asking Bids. Bkz.Konvansiyonlar
Takeout Double : Apel Konturu
Team : Takım
Texas : Bkz.Konvansiyonlar
Trefl : Sinek, Club
Trefl Drury : Bkz.Konvansiyonlar
Trefl Landy : Bkz.Konvansiyonlar
Tricks : Löve, alınan el.
Trump : Koz
Two Over One : Bkz.Briç Sistemleri
Unbalanced : Dengesiz
Undertricks : Eksik çıkan, batan eller.
Unusual Notrump : Bkz.Konvansiyonlar, Cue-Bid
Uyandırma Konturu : Konuşmalar sırasında ilk yada ikinci turda, seviye fazla yükselmemiş durumdayken (en fazla 2 seviyesinde) iki oyuncu Pas geçtikten sonra atılan kontur Uyandırma Konturudur. Ortağı konuşmaya zorlar.
Vale : (Jack) Briçde dördüncü büyük onör.
Vist : Vist Briç tarihindeki ilk basamaktır. 17. Yüzyıl başlarında ortaya çıktığı sanılan Vist, 18. Yüzyıl ortalarında Amerika ve Avrupa’da en seçkin iskambil oyunu haline gelmiştir. 4 kişiyle eşli olarak oynanan Vist el almaya dayanan bir koz oyunudur. Artırma söz konusu değildir, kağıdı dağıtan kozu belirler ve oyun başlar.
Void : (Şigan) Bir rengin boş olması.
Vulnerable : Zonlu
W.B.F. : Dünya Briç Federasyonu
Wie, C.C. : (1914 – 1987) Precision Club Briç sisteminin yaratıcısı Tayvan’lı Briç ustası. Bkz.Briç Sistemleri
Zon : Briç oyununda 100 sayıyı tamamlayan bir kontratı yerine getirmek zon yapmak anlamına gelir. Bunun için kozlu ve kozsuz oyunların sayıları vardır. Birinci Sanzatu 40 sayı, diğerleri 30 sayıdır. Majör renklerin her bir seviyesi 30 sayı, Minör renklerin her bir seviyesi 20 sayıdır. Dolayısıyla 3 Sanzatu oynayıp kontratı yerine getirirseniz 40+30+30=100 sayı alırsınız, 4 Pik oynayıp kontratı yerine getirirseniz 4x30=120 sayı alırsınız. Her iki durumda da 100 sayıyı tamamladığınız için Zon yapmış olursunuz. Zon yapmanın ikramiyesi vardır. Zon yapmak için manş skor konuşmuş olmak gerekir. Bkz.Manş Skor.
